Weihnachtsoratorium om in juiste kerstsfeer te geraken

Weihnachtsoratorium2015BachStadAardenburg
Zodra de maand d
ecember aanvangt weet je dat de Kerstperiode nadert. Een tijd van bezinning, van reflectie. In de muzikale wereld is er geen werk dat beter geschikt is dan het Weihnachtsoratorium om in de juiste sfeer te geraken. Reden voor het Bach-Comité Aardenburg en het BachPlus ensemble om ook dit jaar in de Sint-Baafs uit te pakken met Johan Sebastiaan Bachs meesterstuk.

BachPlus, onder leiding van Bart Naessens, voert zondag 6 december de delen 1,5 en 6 uit, samen met hun vrienden en geweldige muzikanten van het beroemde ensemble Il Gardellino.

Het barok-ensemble il Gardellino geldt al meer dan 20 jaar als een vaste waarde in de wereld van de Oude Muziek. Met een grote dosis ervaring en klasse hebben de muzikanten van dit ensemble, onder leiding van Jan De Winne en Marcel Ponseele, al vele muzikale harten gestolen. Afhankelijk van het repertoire werkt il Gardellino in een wisselende bezetting, maar altijd treden zij met een top cast aan: zowel gevestigde namen als jong opkomend talent uit binnen en buitenland.

Klik hier voor ticketverkoop

Concertprogramma

Jauchzet, frohlocket, auf preiset die Tage. 


Met deze feestelijke jubelende woorden willen we u met BachPlus en Bach-Comité Aardenburg tijdens ons decemberconcert in de passende kerststemming brengen. Na donkere novemberdagen kijken we stilaan uit naar die heerlijke warme, gezellige, intens vriendschappelijk en familiale kerstdagen. Met een selectie uit het ‘Weihnachtsoratorium’ willen we Bach ons het kerstverhaal laten vertellen.

Het Weihnachtsoratorium bestaat uit 6 losse delen die Bach bij elkaar schreef ter gelegenheid van de kerstvieringen in 1734. In tegenstelling tot een ‘normale’ cantate benut Bach, net als in zijn paas- en hemelvaartsoratorium alle mogelijke theatrale muzikale middelen. Aan de hand van passende instrumentaties en muzikale contrasten kleurt hij het verhaal op een heel boeiende wijze en wordt het verhaal zeer duidelijk en concreet aan het publiek voorgesteld.

Zo wordt het Bijbelse woord door de Evangelist vertelt in secco-recitatieven. Wanneer een engel ten tonele komt, krijgt die er een hemelse begeleiding bij. Oudtestamentische woorden worden dan weer, net als bij zijn passies, arioso uitgevoerd.

Het koor krijgt telkens een actieve rol toebedeeld: nu eens zijn het de herders, dan weer de 3 wijzen en bij de koralen en openingskoren delen ze ons beschouwende teksten mee die nu eens sfeermakend zijn, dan weer moraliserend. De vrije niet-testamentische teksten vertaalt Bach in aria’s die op typische Bach-iaanse wijze elk hun eigen karakter krijgen, iets waarin hij zich bijzonder onderscheidt van zijn tijdgenoten.

Wij selecteerden voor u 3 delen uit het Weihnachtsoratorium: het eerste deel, geschreven voor de Eerste Kerstdag, het vijfde deel, bedoeld om uit te voeren op de zondag na nieuwjaar en we besluiten met deel zes waar we meteen het feest van Driekoningen verhalen. 3 feestelijke en imponerende delen uit dat meesterlijke kersttoneel van onze inspirator Johann Sebastian Bach.

BachPlus en Bach-Comité Aardenburg kijkt ernaar uit u te mogen verwelkomen!BPlus-foto2

Concert thematiek

Van Sint naar Jezus en over vreugde en angst

Op de verjaardag van Sinterklaas – 6 december -; net bekomen van het heerlijk avondje en het hart nog verwarmd door de gekregen pakjes, duikelen we onmiddellijk met BachPlus in het andere verhaal dat evenzeer als de goed heilig man met de maand december verbonden is: het verhaal rond een geboorte; een kind in armoede ter wereld gekomen, en tegelijk door Bach met vorstelijk tromgeroffel aangekondigd, vergezeld van de uitnodiging om te juichen en vrolijk te zijn. Het is de vreugde van te kunnen ontvangen en blij te zijn met wat je gegeven wordt. Een kind in doeken gewikkeld in een voederbak neergelegd: de wieg van een stal omdat in de herberg geen plaats was.

Een geboorteverhaal dat vol is van symboliek en verwijzingen: de mens van de armen; de zoon van David; de lang verwachte Messias. Waar zulke hoge verwachtingen leven rond een kind in een kribbe, zal deze geboorte met instemming begroet worden. Niet enkel door herders uit het veld, ook drie wijzen uit het oosten. Minder blij is degene die behouden wil wat hij heeft aan invloed en aanzien en macht: Herordus. De vijfde en zesde cantate van het Weihnachts-Oratorium brengen ons al in het nieuwe jaar met het feest van drie koningen en de ongerustheid die de zittende machthebbers bevangt bij de vraag naar de nieuw geboren koning. De aankondiging van het nieuwe roept immers angst op bij de mens die leeft van het oude.

Ja, werkelijk: kerstmis én het Sinterklaasfeest gaan over de kunst van het kunnen ontvangen, en dat veronderstelt de openheid van je te laten verrassen. En is dat niet bij uitstek de instelling van bezoekers van BachPlus?! Met de nasmaak van speculaas en warme chocolade nog in ons geheugen laten drie delen uit het Weihnachts-Oratorium de luisteraar kennis maken met de geur van stro en een prachtig geboorteverhaal. Dat alles met de schitterende klanken van Bach.

Daarom: Sinterklaas kan nu zonder u – kom dus op 6 december om 16.00 uur naar de Sint Baafs in Aardenburg in een muzikale aanloop naar het kerstfeest! Van harte welkom!

Muzikale toelichting

Kruipt u even mee in de huid van een burger van Leipzig, december anno 1734? De stad in de ingetogen, stille sfeer van een kille Adventsperiode… drie weken lang al was musiceren in de kerken niet toegelaten. En toch ontsnappen nu flarden muziek door de zware poorten van de kerk… Thomascantor Johann Sebastian Bach repeteert er een nieuw werk, zijn “Weihnachtsoratorium”. Het wordt groots en prachtig, zegt wie al wat kon horen, zes cantaten vol briljante, feestelijke muziek, met grote koren, solisten, strijkers, orgel, klavecimbel, fluiten, hobo’s en zelfs trompetten en pauken en dat alles met de beste musici van de stad en daarbuiten. Nog even, nog dertien dagen tot Kerstmis, dan horen we weer muziek.

Hoe anders is het vandaag? Kerst en de weken vooraf zijn verworden tot een woelige periode van commerciële opwinding en jengelende kerstschlagers waarin Bachs muziek een baken van rust biedt en een mogelijkheid om even aan de kersthectiek te ontsnappen.

Weihnachtsoratorium BWV 248
Het “Weihnachtsoratorium BWV 248” is samengesteld uit de 6 cantaten die in 1734 nodig waren om de kerkelijke feesten tussen Kerstmis en Driekoningen op te luisteren. Het bestaat voor een groot deel uit bewerkingen van bestaande wereldlijke cantates. Dat is begrijpelijk: deze wereldlijke cantates waren gelegenheidswerken die slechts eenmalig en vaak ook in zeer beperkte kring waren uitgevoerd. De 18e eeuwse Lutheraan zag er ook helemaal geen been om met de muziek die eerder een wereldlijk vorst huldigde, nu de “Herrscher des Himmels” te verwelkomen.

Een uitvoering van het Weihnachtsoratorium door Bachplus is stilaan traditie geworden. Dit jaar brengen we de eerste, vijfde en zesde cantate

Jauchzet, frolocket, auf, preiset die Tage, BWV 248, 1
Deze cantate voor de eerste kerstdag vertelt het verhaal van de geboorte, ontdaan van alle overbodigheden. Het feestelijke openingskoor is een parodie van de cantate “Tönet ihr Pauken, erschallet Trompete”. Die tekst verklaart meteen waarom Bach deze cantate – zeer ongewoon! – begint met een korte solo voor pauken en een briljant trompettenkoor. Pauken en trompetten waren dé symbolen van koninklijke macht, hier verwelkomen ze de pasgeboren koning van de hemel. Een van de hoogtepunten is de lieflijke aria “Bereite dich, Zion” die oproept zich klaar te maken voor de komst van de Heiland. Het koraal “Wie soll ich dich empfangen” linkt de blijde geboorte meteen aan het tragische einddoel van d menswording, de kruisdood; de melodie is immers deze van het beroemde koraal “O Haupt voll Blut und Wunden” uit de Matthäuspassion.

In het slotkoraal echoën de trompetten en pauken van het openingskoor. Hiermee rondt Bach zijn eerste cantate nadrukkelijk af. Anders dan nu werden de 6 cantates van het “Weihnachstoratorium” in Bachs tijd op verschillende dagen uitgevoerd, voor de burgers van Leipzig leek het alsof er een waar “Weihnachtsfestival” aan de gang was.

Ehre sei dir, Gott, gesungen, BWV 248,5
De voorlaatste cantate focust op Herodes’ angst voor de komst van de nieuwe koning die zijn macht bedreigt. Het openingskoor “Ehre sei dir, Gott, gesungen” is nieuw gecomponeerd en een eerbetoon aan de pasgeborene. Zijn snelle aanstekelijke ritmes en niet-aflatende voortstuwing kan misschien nog het best met de moderne term “swing” getypeerd worden.

Herr, wenn die stolzen Feinde schnauben, BWV 248, 6
In de laatste cantate verhaalt Bach hoe Herodes de wijzen opdraagt de pasgeboren nieuwe koning op te zoeken, zodat hij hem eer kon betuigen. De wijzen worden in een droom gewaarschuwd niet naar Herodes terug te keren. In een briljant, haast militair openingskoor klinkt meteen de waarschuwing zich niet, zoals Herodes, tegen de macht van de pasgeboren Jezus te verzetten. Het slotkoor is al even triomferend en bezingt, de triomf over de dood in een versierd koraal waarin trompetten opnieuw de hoofdrol spelen. Tussenin bezinnen de aria’s “Nur einen Wink von seinen Handen” en “Nun mögt ihr stolzen Feinde schrecken” zich over het kerstmysterie en de onoverwinnelijke macht van het pasgeboren kind.

Klik hier voor ticketverkoop

Programma

Deel 1: Jauchzet, frohlocket, auf preiset die Tage

Deel 5: Ehre sei dir, Gott, gesungen

Deel 6: Herr, wenn die stolzen Feinde schnauben

Uitvoerenden: BachPlus in samenwerking met Il Gardellino

Ticket 25,- pp jongeren tot en met 18 jaar gratis.6 december 2015

Sint-Baafskerk Aardenburg

Aanvang concert: 16:00 uur

Kerkdeuren open: 15:30 uur

Inclusief receptie direct na afloop concert

Barthold Kuijken en BachPlus vormen gedroomde combinatie

Door Jeanette Vergouwen

De Cantatecyclus in de Sint Baafskerk draagt bij om van Aardenburg dé Bachstad te maken. Artistiek leider Bart Naessens zoekt elke keer naar nieuwigheden en experimenteert graag met de opstelling. Deze keer zat het publiek in de kop van het priesterkoor. Hierdoor kwam de muziek directer over en er was geen absorptie vanwege zijbeuken. Het concert was intiemer en dus is het een geslaagd experiment.

BachPlusBartholdKuijkenWeb

Het programma was goed samengesteld met eerst Nacket bin ich uit Musikalische Exequien van Heinrich Schütz. De tekst is niet bepaald opbeurend. De mens moet voorbereid zijn op de dood, maar graaf Heinrich Reuss deed dit wel op een excentrieke manier. Hij liet de teksten voor zijn begrafenis opstellen en liet zijn lijkkist beschilderen met teksten. Schütz componeerde een homogeen en uitgebalanceerd werk dat door zowel door instrumentalisten als vocalisten mooi vertolkt werd.

In het vijfde Brandenburgs concert van Bach bleek dat BachPlus en Barthold Kuijken (traverso) een gedroomde combinatie vormen. De uitvoering kwam dicht bij de perfecte interpretatie. Violiste Annelies de Cock en Korneel Bernolet (klavecimbel) speelden de andere solo partijen. De klavecimbel solo werd virtuoos met accelerandi en andere dynamische effecten gespeeld. Viool en traverso klonken wondermooi samen. Het langzame middendeel werd door de drie solisten aangrijpend en sereen vertolkt. In het slotdeel kwam ook het strijkerskwartet goed over, in de tutti-delen was de klank van het klavecimbel aan de zachte kant.

Het concert werd besloten met cantate 99 Was Gott tut ist wohlgetan van Bach. Opvallend in dit werk is de inbreng van oboe d’amore (Anne Van Lancker) en traverso. De tenoraria Erschüttre dich is moeilijk maar Sean Clayton kweet zich uitstekend van zijn taak. De traverso partij, met die heerlijke chromatische glissandi, was een streling voor het oor. Het duet Wenn des Kreuzes Bitterkeiten (altus en sopraan) was een juweel, temeer omdat de vocalen prachtig weerwerk kregen van de oboe en de traverso. Wat BachPlus deed was goed gedaan.

Bachconcerten
Werken van Bach en Schütz. Door BachPlus o.l.v. Bart Naessens m.m.v. Barthold Kuijken. Gehoord zondag 15 november in de Sint Baafs in Aardenburg

Bach-Comité Aardenburg pakt uit met speciale gasten

BartholdKuijkenStichting Bach-Comité Aardenburg pakt ook dit seizoen uit met een reeks concerten in de Sint-Baafs die Aardenburg als Bach-stad extra allure moeten opleveren. In samenspraak met het huisgezelschap BachPlus is besloten om het komende seizoen op gezette tijden speciale muzikale gasten uit te nodigen om de muziekvoorstellingen extra luister bij te zetten. Het gaat dan om musici van naam en faam. Zondag 15 november is de eerste speciale gast de wereldberoemde Barthold Kuiken. Continue reading “Bach-Comité Aardenburg pakt uit met speciale gasten”

Zeeuws-Vlaams Kamerkoor – Petite Messe Solennelle Zondag 8 november

Zondag 8 november 2015 brengt het  Zeeuws-Vlaams Kamerkoor, onder leiding van dirigent Marcel van Westen, Rossini’s Petite Messe Solennelle ten tonele in de Aardenburgse Sint-Baafs.
Klik hier voor online ticketverkoop
Aanvang concert: 16:00u
Kerkdeuren open: 15:30u
Kaarten à € 20,- voor het concert
Het aansluitend walking dinner in de Sint-Baafskerk is reeds uitverkocht.
De organisatie van is in handen van het Zeeuws-Vlaams Kamerkoor.
flyer_ZVlaKamerkoor2015
Rossini’s Petite Messe Solennelle is al 150 jaar de favoriet van liefhebbers van koormuziek. Het Zeeuws-Vlaams Kamerkoor bedient hen dit jaar op maat met een uitvoering op zondag 8 november in de St.Baafs in Aardenburg. Continue reading “Zeeuws-Vlaams Kamerkoor – Petite Messe Solennelle Zondag 8 november”