Motetten van J.S. Bach

Toen niemand minder dan Wolfgang Amadeus Mozart in Leipzig de motetten van Bach kon beluisteren, zei hij dat hij ‘eindelijk muziek hoort waar men nog iets van kan leren’.

Motetten2016

Klik hier voor ticketverkoop

Hoewel de motetten van Bach als een curiosum binnen zijn oeuvre worden beschouwd omwille van hun uniciteit, zijn ze een echt visitekaartje van de vocale a capella-compositie in de laatbarokke tijd en daarom ook meteen hèt hoogtepunt in de westerse polyfonie.  Ze kaderen binnen een lange Leipzigse motettraditie van Kantoren-Motette, geschreven voor de uitvoering tijdens begrafenisdiensten.  De schoolregels van de Thomasschule waar Bach op dat moment werkzaam was schreven immers voor dat leraren en leerlingen zich voor het huis van de overledene moesten verzamelen om daar een hymne of motet te zingen.  De cantor selecteerde de uit te voeren stukken uit de verzameling Florilegium portense, een gedrukte verzameling motetten.  Op specifieke vraag van de familie componeerde de cantor en dus ook Bach een motet op speciaal uitgekozen bijbelteksten die dan als reflectie bij de preek (Gedächtnispredigten) werden uitgevoerd.

Bach greep bij het schrijven van zijn motetten terug op een stilistiek die midden 17e eeuw een culminatiepunt kende bij componisten zoals Johann Hermann Schein en Heinrich Schütz.

BachPlus wil deze parels binnen de vocale barokke muziek herontdekken en doet dat met de meest pure middelen.  Dertien zangers en één organist zijn de uitvoerders van dienst.  Onderbroken door een aantal orgelsolo-stukken interpreteert BachPlus Bachs vocale meesterwerken.  Een onvergetelijke zondag in aanwezigheid van meester Bach.

Uitvoerenden: BachPlus

Ticket €20,- jongeren tot en met 18 jaar gratis
Klik hier voor ticketverkoop

Aanvang concert: 16:00u
Kerkdeuren open: 15:30u
Inclusief receptie na afloop concert

Het van vreugde uitzingen – motetten van Bach.

Motetten stammen uit een liturgische context. Zingend wordt verwoord wat in hoofden en harten leeft aan moed en hoop, aan verwachting en blijdschap, aan vertrouwen en aan uitzicht op betere tijden. De titels van de motetten spreken over vreugde; loven; de aansporing niet bang te zijn; over licht in je leven en een nieuw lied te zingen. Teksten ontleent aan citaten uit psalmen; profeten; brieven van Paulus. In de motetten wordt een geloof bezongen dat met het hart, met gevoel te maken heeft. Als een antwoord op angst en onzekerheid wordt de toehoorder opgeroepen om op Jezus te vertrouwen en daarin geborgenheid te vinden. Een gelovig vertrouwen van waaruit je de keuze kunt maken voor het positieve: dat wat een mens deugd doet; en achter je kunt laten het negatieve: wat je bekneld of gevangen houdt. Het negatieve zegt de gelovige toehoorder vaarwel: goede nacht! Immers, al de spookgestalten uit je nachtmerries wijken als Jezus, de meester van de vreugde, binnentreedt.

Een mens is als stof; als gras; als een blad dat van de boom valt; maar in de omarming van God mag de gelovige zich veilig weten.

Ook als de vrome devotie die uit de motetten spreekt ons vreemd is, dan nog vinden we herkenning in vergelijkbare werkelijkheden waarmee een mens geconfronteerd wordt: de tijdelijkheid van ons bestaan; het kwaad dat mensen aantast; de vraag wat te doen en te laten; waar kan je hart en ziel zich volmondig aan toevertrouwen?

De grondthema’s in de motetten blijven dus voor ons spelen: hoe je angst de baas te blijven en hoe vertrouwen en vreugde te vinden. 

De liturgische muziek van Bach is niet neutraal, maar roept de toehoorder op het goede te kiezen en het kwade achter zich te laten. Een actuele en urgente vraag als je om je heen kijkt.

Laat je gemoed volstromen met vreugde en lichtheid. Zo moeilijk is dat niet. Je hoeft maar te luisteren naar de motetten van Bach!

Presentatieconcert – Jong talent speelt Bach

Bachstad Aardenburg biedt podium aan jong talent!
Stichting Bach-Comité zet zich in het bijzonder in op het bevorderen van de toegankelijkheid van klassiek muziek voor jongeren. Daarnaast wil zij voor het aanstormend jonge talent het unieke podium van de Sint-Baafskerk beschikbaar stellen.
De meer dan 1000 jaar oude monumentale kerk is immers een ruimte met een bijzonder geschikte ambiance. Daarnaast bevindt zich in het gebouw een prachtig Flentrop/Reilorgel.
Doormiddel van dit presentatieconcert door jonge talentvolle organisten, wil Stichting Bach-Comité tonen dat jonge mensen nog steeds geïnspireerd worden door muziek van Johann Sebastiaan Bach en deze met enthousiasme bestuderen en vertolken. Moderne jonge mensen laten des te meer zien dat deze muziek zeker niet stoffig is en alleen maar bedoeld is voor ouderen. Tegelijk wil Stichting Bach-Comité een bijdrage leveren om de orgelcultuur te innoveren.
Dit concert wordt uitgevoerd door jongeren tot 13 jaar en wordt gehouden op vrijdag 22 juli in de Sint- Baafskerk, St. Bavostraat, te Aardenburg, Zeeuws-Vlaanderen. Jonge muzikaal talent krijgt hiermee de gelegenheid zich te presenteren én zich verder te ontwikkelen. Continue reading “Presentatieconcert – Jong talent speelt Bach”

10 april BachPlus concert- In de huiskamer van Anna Magdalena Bach

BachPlus wisselt haar maandelijkse cantateconcerten af met bijzondere recitals, waarbij een bekende solist optreedt. Voor 10 april was cellist Roel Dieltiens uitgenodigd, maar deze moest wegens polsproblemen afzeggen. Artistiek leider Bart Naessens stelde in enkele dagen een ander programma samen, rond het thema “In de huiskamer van Anne Magdalena Bach”.

BachPlus_SolistenOnline ticketverkoop

Johann Sebastiaan Bach wordt gezien als de grootste componist. Hij schreef ongeloofelijk veel werken. Hij kreeg ook een heleboel kinderen, van wie er vier componist werden.
Voor zijn tweede vrouw, Anna Magdalena Bach, stelde hij het Notenbüchlein samen. In dit boekwerkje staat een aantal composities die zij kon spelen en waarmee ze haar techniek kon verbeteren. In Huize Bach werd veel gemusiceerd. BachPlus grijpt terug naar dat boekwerkje “We spelen een selectie mBachplus 056et composities uit het Notenbüchlein für Anna Magdalena Bach”, een soort kijkdoos die een idee geeft van het dagelijkse leven van deze familie. Om het huiselijke en de menselijke kant te benadrukken, wordt het publiek rond de musici geplaatst. Dit schept intimiteit. We maken een soort minitheater met wat gesproken tekst, muziek en basic-uitbeelding. Hoe dergelijke musiceersessies er bij Bach thuis uit gezien hebben blijft giswerk. Hij had een groot muzikaal gezin, er woonden studenten in er er kwamen veel musici langs. Zijn huis moet een bron van muziek geweest zijn”, artistieke leider Bart Naessens uit.

Hij speelt een aantal klavecimbelwerkjes en Elise Christiaens (violone) en Jurgen Debruyn (theorbe) composities voor deze instrumenten. Het meeste werk neemt sporaan Amaryllis Dieltiens voor haar rekening. Zij vertolkt de aria’s Schlummert ein, Ei wie schmeckt die Kaffee süsse, Ricetti Gramezza van Bach en La Dove in grembo van Heinichen. “Ik vind het een leuke gedachte dat ik met het zingen van deze stukken in de huid van de echtgenote van Bach kan en mag kruipen”. vertelt Amaryllis Dieltiens. “Het wordt iets bijzonders”.
Haar echtgenoot Bart Naessens vult aan: “Het publiek krijgt een heerlijke zondagnamiddag met Bachklanken, deze keer een apart programma. Iets wat we niet van Bach gewoon zijn”.


De notenboekjes van Anna Magdalena Bach

De meeste cantates van Bach werden gecomponeerd voor een groot publiek van niet-muzikaal geschoolden en uitgevoerd voor honderden gelovigen in een volle Thomas- of Nicolaaskerk. Maar muziek klonk niet alleen ‘s zondags in de kerken. In april brengt Bachplus een programma dat thuishoort op een totaal ander muzikaal podium: de familiehuiskamer waarin Bachs gezinsleden, vrienden en kennissen met en voor elkaar musiceerden. En om te weten wat je daar kon horen is Anna Magdalena Bach een sleutelfiguur.
Anna Magdalena Wilcke, was een gerespecteerde en geschoolde operazangeres toen Bach haar aan het hof in Cöthen leerde kennen. Anderhalf jaar na de dood van zijn eerste vrouw vroeg Bach haar ten huwelijk. Toen het paar in 1723 naar Leipzig verhuisde, werd Anna Magdalena’s zangcarrière noodgedwongen op laag vuur gezet. In Leipzig mochten vrouwen immers niet in kerkdiensten zingen en bovendien bezat de stad geen operahuis. Trouwens, het idee dat de echtgenote van de Thomascantor in decadente opera’s zou zingen was totaal ondenkbaar voor de keurige Leipziger Lutheranen. Wellicht vergden de huishoudelijke taken van het kroostrijke gezin ook veel van Anna’s energie. Toch gaf Anna Magdalena het musiceren niet helemaal op. In de intimiteit van de woonvertrekken van de Thomasschule en in de huiskamers van goede vrienden en buren werd er ’s avonds regelmatig door Anna Magdalena zelf, samen met haar man, (stief)kinderen en musici die toevallig in de stad verbleven, gemusiceerd.
Anna Magdalena noteerde de muziek die haar na aan het hart lag in twee “Notenbüchlein”. In deze kleine boekjes vinden we klavierwerken van uiteenlopende moeilijkheidsgraad van Bach en zijn zonen maar ook van andere componisten (bv. Couperin, Böhm). Daarnaast is er heel wat vocale muziek in te vinden. Er zijn ludieke maar ook geestelijke liederen, soloversies van kerkliederen en aria’s uit religieuze cantates. Zo bieden deze beide gevarieerde “Notenbüchlein” ons een haast voyeuristische kijk op het intieme, niet-openbare muzikale leven in de familie Bach en bij de vooraanstaande burgers van Leipzig.

Programma

Aria – BWV 988,1

Schaffs mit mir, Gott, nach deinem Willen – BWV 514
Praeambulum – BWV 924
Wie wohl ist mir – BWV 517
Praeludium – BWV 928
O Ewigkeit, du Donnerwort – BWV 513
Andante uit sonate in h-moll – BWV 1030
Erbauliche Gedanken eines Tobacksrauchers – BWV 515a (onderbroken door BWV Anh. 114, 115 en 116)
Ricetti gramezza uit Non sa che sia dolore – BWV 209

Partita – BWV 827
Prélude-Allemande-Corrente-Sarabande-Menuet-Gigue

Cantata a voce sola Là, dove in grembo J.D Heinichen (1683-1729)

  • Recitativo
  • Aria ‘Augeletti’
  • Recitativo
  • Arietta ‘Non é d’amore’
  • Recitativo
  • Aria ‘No, no, non ti fidar’

Ei wie schmeckt der Coffee süsse uit Schweigt stille, plaudert nicht – BWV 211

Schlummert ein – BWV 82

Uitvoerders

  • Amaryllis Dieltiens, sopraan
  • Jan Van den Borre, traverso
  • Elise Christiaens, strijkbas
  • Jurgen De bruyn, theorbe
  • Bart Naessens, klavecimbel en artistieke leiding

Ticket €20,- jongeren tot en met 18 jaar gratis
Online ticketverkoop
Aanvang concert: 16:00u
Kerkdeuren open: 15:30u
Inclusief receptie direct na afloop concert