55e uitvoering van de Matthäus Passion in de Sint Baafskerk te Aardenburg

Bach Comité Aardenburgfoto: Studio72
Van links naar rechts:
Suzy Pladdet, Eduard Corveleijn, Mias Krul, Arno Rootsaert, Marieke van Nieuwkoop, Dick de Pooter, Hans Crans
Het jaar 2008 is voor de Stichting Bach Comité Aardenburg (BCA) en de Nederlandse Bach Vereniging te Utrecht (NBV) opnieuw een lustrumjaar. Het luidt de 55e uitvoering van de Matthäus Passion in de Sint Baafskerk te Aardenburg alsmede de 35e uitvoering in nauwe samenwerking met de NBV in.
Door al deze jaren heen werden wij als bestuur en u als trouwe bezoeker verrast met steeds nieuwe ontdekkingen in de uitvoering van de ons zo ‘vertrouwde’ Matthäus Passion.
Mede dankzij deze nieuwe ontdekkingen en de inspirerende inzet van de artistiek leider Jos van Veldhoven, die dit jaar 25 jaar aan de NBV verbonden is, is de uitvoering van de Matthäus Passion telkens weer een (op)nieuw beleven.
Naast de artistieke voorbereiding is er ook de zakelijke voorbereiding. Met de zakelijk leider van de NBV, mevrouw Maria Hansen alsmede met de voorzitter de heer Aart van Bochove is er vanuit het BCA een jaarlijks overleg waarin o.a. de komende uitvoering wordt besproken en we onze meerjarenplanning maken.
Ook dit jaar ontvingen onze bestuursleden positieve reacties over de uitvoering in de sfeer waarin deze plaatsvindt en beleefd wordt. De aloude Sint Baafskerk, waarvan de eerste bouwactiviteiten rond 959 plaatsvonden, is hiervoor uitermate geschikt. Vanuit het liturgisch centrum worden als het ware de klanken de kerk ingedragen.
Met wat geleerd is vanuit de voorbije jaren en met nieuwe ideeën voor de toekomst, is de voorbereiding voor de 55e uitvoering in volle gang.
Dat financiële ondersteuning hierbij een belangrijke rol speelt behoeft eigenlijk geen betoog. Naast de overheidssubsidies van de burgerlijke gemeente Sluis en de Provincie Zeeland
blijven sponsoring en advertenties een belangrijke bron van inkomsten. Wij zijn onze vaste subsidiegevers, sponsoren en adverteerders hiervoor dan ook zeer erkentelijk!
Als voorzitter van het BCA spreek ik, op weg naar de 55e uitvoering, de wens uit dat de leden van het BCA elkaar blijven inspireren om deze zo waardevolle traditie, waarmee velen zich nauw mee verbonden weten, te continueren.
Hans Crans, voorzitter BCA

Matthäus Passion 2008

Op zaterdag 15 maart 2008 zal de 55ste uitvoering van de Matthaus Passion in Aardenburg in de St. Baafskerk plaats vinden. Aanvang 14.00 uur.

sintbaafsmp_opstelling.jpg

foto: Sint Baafskerk gezien van het kruis; rang 1 blauwe en bruine stoelen en rang 2 is de tribune; links achter de pilaren, direct achter het orgel links rang 3, het zicht is daar beperkt.
2008: Dirigent Jos van Veldhoven Jubileumjaar: Bachcomite 55 jaar; Nederlandse Bach Vereniging 35 jaar in Aardenburg en Jos van Veldhoven 25 jaar bij de NBV.
Uitvoerenden:
De Nederlandse Bachvereniging:

  • Jos van Veldhoven (dirigent)
  • evangelist Gerd Türk (tenor)
  • Dorothee Mields (sopraan)
  • Matthew White (alt)
  • Julian Podger (tenor)
  • Christus Andrew Foster Williams (bas)
  • Maria Keohane (sopraan)
  • William Towers (alt)
  • Charles Daniels (tenor)
  • Wolf Matthias Friedrich (bas)

Matthäus is echt niet alleen voor hotemetoten

De Nederlandse Bachvereniging verzorgde vrijdag de traditionele uitvoering van de Matthäus Passion in de Grote Kerk in Naarden. ‘Met onze tournee bereiken we vele duizenden Nederlanders’, zegt Maria Hansen, zakelijk leider van het ensemble.
Zaterdag
Vandaag de derde uitvoering van onze tournee van de Matthäus Passion in Aardenburg, in Zeeuws-Vlaanderen. De Bachvereniging verzorgt hier al 34 jaar de Matthäus Passion, een bijzondere plaats met een grootse Matthäus-traditie. Continue reading “Matthäus is echt niet alleen voor hotemetoten”

Zwoegende gamba wordt lieflijke luit

Reportage Van onze verslaggever Roland de Beer,
AARDENBURG/AMSTERDAM – De Bachvereniging en het Concertgebouworkest voeren Bachs Matthäus Passion uit, anders dan anders.
Bij de Nederlandse Bachvereniging komt Bachs Matthäus Passion tot klinken in een uitvoering die anders is dan anders. Voor het eerst in de geschiedenis van het gezelschap staat de passie op de lessenaars in een versie zoals Bach die zelf in 1727 voor ‘t eerst uitvoerde. Continue reading “Zwoegende gamba wordt lieflijke luit”

Indrukwekkende Matthäus Passion

Maandag 2 april 2007 – De woorden, die na de uitvoering van de versie uit 1727/29 van de Matthäus Passion van Bach, direct naar boven komen zijn: fris, spontaan, oog voor dramatiek en toch van een ontroerende eenvoud.
De Nederlandse Bachvereniging verrast de luisteraars elk jaar opnieuw. De visie van steeds een andere dirigent, een afgeslankte bezetting met negen solisten en acht repienisten, andere tempi voor aria’s en koralen, andere invulling van de basso continuo (BC) en dit jaar met de oerversie van het meesterwerk. Dit prikkelt de nieuwsgierigheid en de uitvoering is daardoor telkens een speciale muzikale ervaring. Richard Egarr is een rasmusicus, hij dirigeert op een vlotte manier, bijna beeldend en speelt met verve de BC op klavecimbel tijdens verschillende aria’s. De BC wordt in deze versie ingevuld door orgel en klavecimbel, versterkt met luit, cello en soms contrabas. De koren, die normaal uit zestien vocalisten bestaan, zijn teruggebracht tot twaalf, de viola da gamba ontbreekt. Er is geen jongenskoor en het slotkoor (O Mensch) van het eerste deel is vervangen door een koraal. Maar de verschillen zitten vooral in de melodische lijnen van de aria’s. Heel wat passages worden met minder versieringen gebracht. Hierdoor verandert de dynamiek die soms transparanter wordt, soms indringender. In de aria Geduld, fenomenaal gebracht door Andrew Tortise, waren de verschillen groot: minder gestoken, puntige tonen, een vloeiendere melodielijn, groot in eenvoud, frappant in dramatiek. De aria Komm süsses Kreuz klinkt veel intiemer met de luitbegeleiding, die de viola da gamba vervangt. De openingsaria van deel 2 wordt door de bas gebracht i.p.v. de alt. Persoonlijk geef ik de voorkeur aan de alt, de wijze waarop jaren geleden Michael Chance deze zong, is mijn inziens nooit meer overtroffen. De solisten zijn van een mooi niveau. De vertolking van de Christuspartij door bas Ramselaar is magistraal en warm.
De koralen met een contemplatief karakter bieden alle ruimte voor religieuze gevoelens, dit in tegenstelling tot de turba koren waarbij de dramatiek extra in de verf wordt gezet. Egarr is voor een consequente tempovoering. De kracht van zijn interpretatie zit vooral in de subtiele benadering van de dubbelkorigheid, de onderstreping van de dramatiek in de aria’s en de subtiele, bijna romantische invulling van het slotkoor. Hierdoor ga je met een krop in de keel, na afloop naar buiten.
Matthäus Passion, Nederlandse Bachvereniging en solisten o.l.v. Richard Egarr. Gehoord 31 maart in de Sint Baafs Aardenburg.
BRON: http://www.bndestem.nl/zeeland/article1270213.ece

Het geniale van J.S. Bach

Maandag 10 april 2006 – Dirigent Jos van Veldhoven kent de partituur van de Matthäus Passion van Bach meer dan grondig. Hij volgt niet alleen de muzikale lijnen, hij geeft alle details aan, zorgt voor effecten, dynamische spanningen en onderstreept de dramatiek van de compositie. Hij is een musicus die starheid schuwt. Hij graaft elk jaar dieper en blijft zoeken naar de ideale en meest aan Bach getrouwe uitvoering.
Verbazingwekkend
De uitvoering van 2006 is verbazingwekkend. Hij voldoet in bijna alle opzichten. Het publiek, dat om verschillende redenen naar dit werk komt luisteren, wordt op zijn wenken bediend. De vertolking doet recht aan de (religieuze) tekst, is voor hen die puur om de muziek komen een revelatie en brengt ontroering bij hen die geen muzikale kennis bezitten, maar gewoon van Bach houden.
Ik heb zowel de uitvoering in de Singel in Antwerpen als die in Aardenburg bijgewoond en tweemaal was ik overdonderd, nog nooit is de structuur van het werk zo goed uitgewerkt en overgekomen. Het geniale van Bach wordt extra onderstreept door de heldere vertolkingen van de obligate partijen, de onstuimige turbae (koorpartijen) en de serene koralen. Omdat Van Veldhoven werkt met zeventien vocalisten (8 solisten, de evangelist en 8 repienisten) klinkt alles puur en slank. Als toehoorder mis je de grotere koren niet en de soli van de instrumentalisten komen pregnanter en indrukwekkend over.
Als je uitvoeringen van de Matthäus Passion al bijna een kwart eeuw volgt en je wordt toch nog (aangenaam) verrast door een andere interpretatie, betekent dit dat Bach geniaal was. Hij laat de uitvoerder de ruimte om emotioneel, gelovig en muzikaal tegelijk te laten zijn. En of je het nu hoort in een concertzaal, waar het publiek wel applaudisseert of een kerk, waar de stilte het respect voor de musici uitdrukt, de genialiteit van Bach blijft. Natuurlijk waren er verschillen, maar die zijn terug te brengen op de ruimte en de plaatselijke omstandigheden.
Ideaal
De brede podiumopstelling in de Singel is ideaal en het zitten in een comfortabele stoel is prettig, maar de pijn in de rug na een moeilijke zit in de Sint Baafs heeft ook wel iets. Waren er dan muzikaal verschillen? Eigenlijk niet. Door de langgerekte opstelling in de Sint Baafs, was de dubbelkorigheid iets minder visueel en was de vermenging en het vlechtwerk tussen de aria’s en obligate instrumentale partijen minder duidelijk. De opstelling van het jongenskoor was in beide zalen goed gekozen. Voor het klavecimbel was er geen plaats in Aardenburg en daardoor was er meer werk voor Mike Fentross (theorbe).
Climax
Wat me bij blijft uit beide uitvoeringen is de dramatisch sterke, doch vrije interpretatie van de evangelist, de schitterende climax van het koor Sind Blitze, de afwisseling in tempo en emotie van de koralen, het integere slotkoor, de nuances en effecten in de altaria Können Tränen en de aandoenlijk mooie aria met een perfecte samenwerking tussen sopraan en traverso Aus Liebe. Een bijzondere uitvoering. Aanrader: mis de radio-uitzending niet.
Jeanette Vergouwen
Matthäus Passion Bach door de Nederlandse Bachvereniging, zeven leden van het jongenskoor Sint Bavo Haarlem o.l.v. Jos van Veldhoven. Solisten: Susanne Rydén, Anne Grimm (sopranen), Kai Wessel, Pascal Bertin (alten), Charles Daniels, Marcel Beekman (tenoren), Stephan MacLeod, Peter Harvey (bassen) en tenor/evangelist Nico van der Meel. Gehoord zaterdag 1 april in deSingel in Antwerpen en 8 april in de Sint Baafs in Aardenburg. Radio-uitzending donderdag 13 april om 13.00 uur via Radio 4.

BRON: Recensie Dagblad BN De Stem

Jongerenproject over de Matthäus-Passion

Kunst is niet alleen mooi of lelijk
Door René van SteeZaterdag 19 maart 2005 – OOSTBURG – Oordelen over kunst komen vaak niet verder dan ‘mooi’ of ‘lelijk’. Zo is een mening over de inhoud van de Matthäus Passion, de muzikale vertolking van de lijdensweg van Christus, in principe alleen weggelegd voor ingewijden.

educatief1.jpg

Bach-Comité Aardenburg en De Nederlandse Bachvereniging wil hier onder scholieren verandering in brengen. Het gezelschap speelt vandaag in de Sint Baafskerk van Aardenburg het wereldberoemde stuk van Johann Sebastian Bach. In het kader van het educatieve project ’Oog in oog met de Matthäus Passion’ verzorgde Marten Root in havo vier van het Zwin College in Oostburg gisteren een gastles tijdens het vak culturele en kunstzinnige vorming (ckv). Root speelt tevens dwarsfluit in het orkest van de Bachvereniging.
De les was niet alleen een kennismaking met dingen die de leerlingen nog niet kennen of een middel om de toegankelijkheid van de Matthäus Passion te vergroten. Het was ook de voorbereiding op een bezoek aan het concert.
„Het is belangrijk een eigen mening te vormen. Een oordeel over kunst gaat juist verder dan mooi of lelijk. Je moet ook kunnen beredeneren waarom iets goed of slecht is“, vertelt Marte Lammens. „En dan is het nog niet eens belangrijk of het jouw stijl is. Iets kan ook heel knap zijn als je het niet mooi vindt“, vult haar klasgenote Chantal Pijcke aan. Beide leerlingen bezoeken de voorstelling in Aardenburg samen met twaalf klasgenoten. Er volgt ook een verslag met diverse opdrachten. Dat doen de kinderen zonder tegenzin. Ook ckv volgen zij met plezier. Als het geen verplicht vak zou zijn, zouden zij het zonder uitzondering als keuzevak in hun pakket opnemen, zeggen ze.
Volgens docente ckv Winnie van Heelsbergen blijkt hieruit dat jongeren veel vaker openstaan voor het onbekende dan volwassenen en het niet alleen een kwestie is van moeten. „Ontoegankelijkheid is dan ook een relatief begrip.
Als je dingen uitlegt en de achterliggende gedachte van een muziekstuk of een kunstwerk goed weet te verklaren, gaan er vanzelf deuren open. Aan die bewustwording levert ckv een belangrijke bijdrage.“
Dit bleek ook tijdens de les van Marten Root. Met behulp van het beluisteren van diverse fragmenten lichtte hij onder meer het hoe en het waarom van bepaalde muziek- en zangpassages toe. In het stuk worden alle dramatische momenten van passende muzikale effecten voorzien. Zoals bijvoorbeeld het gedeelte waarin Christus de kruisweg naar de berg Golgotha opgaat. Dan gaat ook de toonhoogte van de muziek naar boven.
„Als je zoiets vooraf niet weet, blijft het vaag. Nu heb je dus een houvast, omdat er tussen het lijdensverhaal en de muziek altijd een link is. Mijn belangstelling was al gewekt, maar ik weet bijna zeker dat ik nu ook veel meer van het stuk zal genieten“, vertelt Myrthe Faro.
Hoewel het oordeel over de gastles onverdeeld positief was, gaan de leerlingen zich nu niet opeens nadrukkelijker bezighouden met minder toegankelijke zaken op het terrein van kunst en cultuur. Dat is volgens docente Winnie van Heelsbergen ook helemaal niet de bedoeling. „We willen niet elitair bezig zijn. Het gaat er vooral om dat de kinderen weten wat er te koop is en er ook iets over kunnen vertellen. Een praatje over het weer maken is bijvoorbeeld heel aardig, maar het komt regelmatig voor dat er iets meer van een gesprekspartner wordt verwacht.“
Van Heelsbergen wacht met spanning de reacties op maandag af. Dat er wordt nagepraat staat voor haar vast. „Het aardige van het uitwisselen van die ervaringen is dat alle kinderen uit de klas er over kunnen meepraten, want zij hebben allemaal de gastles gevolgd.“
Tijdens de uitvoering van Matthaus Passion op zaterdag 19 maart ’05 genoten de leerlingen zichtbaar zoals hieronder op de foto is te zien.

educatief2.jpg

Educatief Jongerenproject

Kunst is niet alleen mooi of lelijk

Door René van SteeZaterdag 19 maart 2005 – OOSTBURG – Oordelen over kunst komen vaak niet verder dan ‘mooi’ of ‘lelijk’. Zo is een mening over de inhoud van de Matthäus Passion, de muzikale vertolking van de lijdensweg van Christus, in principe alleen weggelegd voor ingewijden.

educatief1.jpg

De Nederlandse Bachvereniging wil hier onder scholieren verandering in brengen. Het gezelschap speelt vandaag in de Sint Baafskerk van Aardenburg het wereldberoemde stuk van Johann Sebastian Bach. In het kader van het educatieve project ’Oog in oog met de Matthäus Passion’ verzorgde Marten Root in havo vier van het Zwin College in Oostburg gisteren een gastles tijdens het vak culturele en kunstzinnige vorming (ckv). Root speelt tevens dwarsfluit in het orkest van de Bachvereniging.
De les was niet alleen een kennismaking met dingen die de leerlingen nog niet kennen of een middel om de toegankelijkheid van de Matthäus Passion te vergroten. Het was ook de voorbereiding op een bezoek aan het concert.
„Het is belangrijk een eigen mening te vormen. Een oordeel over kunst gaat juist verder dan mooi of lelijk. Je moet ook kunnen beredeneren waarom iets goed of slecht is“, vertelt Marte Lammens. „En dan is het nog niet eens belangrijk of het jouw stijl is. Iets kan ook heel knap zijn als je het niet mooi vindt“, vult haar klasgenote Chantal Pijcke aan. Beide leerlingen bezoeken de voorstelling in Aardenburg samen met twaalf klasgenoten. Er volgt ook een verslag met diverse opdrachten. Dat doen de kinderen zonder tegenzin. Ook ckv volgen zij met plezier. Als het geen verplicht vak zou zijn, zouden zij het zonder uitzondering als keuzevak in hun pakket opnemen, zeggen ze.
Volgens docente ckv Winnie van Heelsbergen blijkt hieruit dat jongeren veel vaker openstaan voor het onbekende dan volwassenen en het niet alleen een kwestie is van moeten. „Ontoegankelijkheid is dan ook een relatief begrip.
Als je dingen uitlegt en de achterliggende gedachte van een muziekstuk of een kunstwerk goed weet te verklaren, gaan er vanzelf deuren open. Aan die bewustwording levert ckv een belangrijke bijdrage.“
Dit bleek ook tijdens de les van Marten Root. Met behulp van het beluisteren van diverse fragmenten lichtte hij onder meer het hoe en het waarom van bepaalde muziek- en zangpassages toe. In het stuk worden alle dramatische momenten van passende muzikale effecten voorzien. Zoals bijvoorbeeld het gedeelte waarin Christus de kruisweg naar de berg Golgotha opgaat. Dan gaat ook de toonhoogte van de muziek naar boven.
„Als je zoiets vooraf niet weet, blijft het vaag. Nu heb je dus een houvast, omdat er tussen het lijdensverhaal en de muziek altijd een link is. Mijn belangstelling was al gewekt, maar ik weet bijna zeker dat ik nu ook veel meer van het stuk zal genieten“, vertelt Myrthe Faro.
Hoewel het oordeel over de gastles onverdeeld positief was, gaan de leerlingen zich nu niet opeens nadrukkelijker bezighouden met minder toegankelijke zaken op het terrein van kunst en cultuur. Dat is volgens docente Winnie van Heelsbergen ook helemaal niet de bedoeling. „We willen niet elitair bezig zijn. Het gaat er vooral om dat de kinderen weten wat er te koop is en er ook iets over kunnen vertellen. Een praatje over het weer maken is bijvoorbeeld heel aardig, maar het komt regelmatig voor dat er iets meer van een gesprekspartner wordt verwacht.“
Van Heelsbergen wacht met spanning de reacties op maandag af. Dat er wordt nagepraat staat voor haar vast. „Het aardige van het uitwisselen van die ervaringen is dat alle kinderen uit de klas er over kunnen meepraten, want zij hebben allemaal de gastles gevolgd.“
Tijdens de uitvoering van Matthaus Passion op zaterdag 19 maart ’05 genoten de leerlingen zichtbaar zoals hieronder op de foto is te zien.
educatief2.jpg